Bu rehberde modelin adım adım nasıl işlediğini, kazancın nasıl hesaplandığını, hangi maliyetlerin bulunduğunu ve bir tedarikçiyle çalışmadan önce neleri sormanız gerektiğini anlatıyoruz.
XML bayilik nedir?
Model dünyada dropshipping olarak bilinir. Türkiye'de tedarikçiler ürün verisini çoğunlukla XML dosyasıyla paylaştığı için “XML bayilik” adıyla yaygınlaştı. İki ad aynı iş modelini anlatır; fark yalnız ürün verisinin taşınma biçimindedir. Dropshipping'in genel mantığını stoksuz satış ve dropshipping yazımızda ayrıca anlattık.
XML bayiliği diğer başlangıç yollarıyla karşılaştırmak, modelin size uygun olup olmadığını anlamanın en hızlı yoludur:
| XML bayilik | Toptan alıp satmak | Kendi üretiminiz | |
|---|---|---|---|
| Başlangıçta ürün alımı | Yok; yalnız satılan ürünün bedeli ödenir | Var | Var (kumaş, üretim) |
| Depo ve paketleme | Tedarikçide | Sizde | Sizde |
| Ürün çeşidi | Tedarikçinin kataloğu kadar | Aldığınız kadar | Ürettiğiniz kadar |
| Ürün başına kâr | Genellikle daha düşük (bayi fiyatı üzerinden) | Daha yüksek olabilir | En yüksek olabilir |
| Ürüne kontrol | Sınırlı | Tam | Tam |
| Ana risk | Tedarikçinin stok ve kargo performansı | Satılmayan stok | Satılmayan stok ve üretim maliyeti |
XML bayilik nasıl çalışır?
Süreç beş adımdan oluşur:
- Katalog aktarımı: Tedarikçi size bir XML bağlantısı verir. Bu bağlantıyı web sitenize ya da entegrasyon programınıza tanımlarsınız; ürünler, görseller ve stoklar mağazanıza gelir.
- Fiyatlama: Bayi fiyatının üzerine kargo, iade, komisyon ve kâr payınızı ekleyerek satış fiyatınızı belirlersiniz.
- Satış: Müşteri ürünü sizin mağazanızdan ya da pazaryeri hesabınızdan satın alır; ödeme size gelir.
- Sipariş iletimi: Sipariş tedarikçiye iletilir. Entegrasyonlu sistemlerde bu adım otomatik çalışır; siparişi elle girmezsiniz.
- Kargo: Tedarikçi ürünü paketler ve sizin adınıza gönderir. Müşteri, ürünü sizin mağazanızdan almış olarak teslim alır.
Bir siparişin yolculuğu (Moda Yakamoz örneği): Pazaryeri mağazanıza sabah 10:30'da bir elbise siparişi düşer. Sipariş entegrasyon üzerinden otomatik olarak sistemimize iletilir. Saat 12:00'den önce gelen siparişler aynı gün kargoya verildiği için ürün o gün Aras Kargo ile yola çıkar. Paketin üzerinde ve içinde Moda Yakamoz ibaresi bulunmaz.
Stok güncelleme sıklığı neden önemli? Tükenen ürün mağazanızda ancak XML sık güncellenirse zamanında kapanır. Aynı ürünü birçok bayinin sattığı bir katalogda stok gün içinde hızla değişir; günde bir kez güncellenen dosya, olmayan bir bedeni satıp siparişi iptal etmenize yol açabilir. Moda Yakamoz'un pazaryeri entegrasyonunda stok 5 dakikada bir güncellenir.
XML bayilikte kazanç nasıl hesaplanır?
Satış fiyatını siz belirlersiniz; kazancınız bu fiyattan bayi fiyatını ve satış giderlerini düştükten sonra kalan tutardır. Hesabı doğru kurmak için üç kavramı birbirinden ayırmak gerekir:
- Bayi indirimi, ürünün size hangi fiyata verildiğini gösterir; kâr değildir. Moda Yakamoz'da bayi fiyatı, ürünün viyamoda.com'daki perakende fiyatının %35 altıdır (fiyatlara KDV dahildir). Örneğin 800 ₺ etiketli bir elbise bayiye 520 ₺'ye gelir.
- Brüt kâr, satış fiyatınız ile bayi fiyatı arasındaki farktır. Hiçbir gider düşülmemiştir.
- Net kâr, brüt kârdan aşağıdaki giderler düşüldükten sonra elinizde kalan tutardır.
| Brüt kârdan düşülecek gider | Açıklama |
|---|---|
| Kargo payı (iadeler dahil) | Gönderi ve iade kargolarının sipariş başına düşen payı |
| Pazaryeri komisyonu ya da ödeme kesintisi | Satış kanalına ve kategoriye göre değişir; güncel oranlar kanalın satıcı panelinde yayımlanır |
| Reklam | Ürünü tanıtmak için harcadığınız tutarın sipariş başına payı |
| Vergiler ve diğer giderler | Tutarlar KDV dahildir; vergi yükümlülüğünüz için mali müşavirinize danışın |
Bayi indirimi ile kâr aynı şey değildir: %35 indirim, %35 kâr anlamına gelmez. Net kârınızı satış fiyatınız ve bu giderler belirler; fiyatınızı her gideri satış yaptığınız kanalın o günkü oranlarıyla hesaba katarak belirleyin.
Kargo payı nasıl hesaplanır? Giderlerin içinde en sık unutulanı iade kargosudur. Bayilik sayfamızdaki örnek hesap şöyledir (iade oranı bir varsayımdır):
- 1 desi kargo KDV dahil yaklaşık 110 ₺'dir (Ekim 2026).
- 100 siparişin 20'sinin iade edildiği varsayılır. İade oranı ürüne ve satış kanalına göre değişir.
- 100 gönderi ve 20 iade dönüşü için yaklaşık 120 kargo bedeli ödenir: 120 × 110 = 13.200 ₺.
- Bu tutar teslim edilen 80 siparişe bölündüğünde sipariş başına 13.200 ÷ 80 ≈ 165 ₺ eder.
Yalnız tek gönderinin 110 ₺'sini fiyatına ekleyen bir satıcı, sipariş başına yaklaşık 55 ₺ eksik hesaplamış olur.
İadeler: müşterinize satış ile bayilik ilişkisi ayrıdır
İade kurallarında iki farklı ilişki vardır ve bunlar birbirine karıştırılmamalıdır:
| Siz → müşteriniz (tüketiciye satış) | Moda Yakamoz → siz (bayilik) | |
|---|---|---|
| Taraflar | Satıcı sizsiniz; alıcı tüketicidir | İki taraf da ticari amaçla hareket eder |
| Geçerli kural | Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği: tüketici, malı teslim aldığı günden başlayarak 14 gün içinde gerekçe göstermeden cayabilir (madde 9). Satıcının iade için belirttiği kargo firmasıyla gönderilen iadenin masrafı tüketiciden alınamaz (madde 12/5) | Yönetmelik “tüketici”yi ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden kişi olarak tanımlar (madde 4). Yeniden satış amacıyla kurulan bayilik ilişkisi bu nedenle genel kural olarak tüketici işlemi sayılmaz; koşulları bayilik sözleşmesi belirler |
| Uygulamada | Müşterinizin iadesinden ve iade kargosundan satıcı olarak siz sorumlusunuz. Bu yüzden kargo payı iadeyi de içermelidir | Moda Yakamoz'un uygulaması: iadeler size ulaşır, biriken iadeleri 7–10 günde bir anlaşmalı kargo koduyla bize iletirsiniz ve ürünün bayi bedeli size eksiksiz iade edilir |
Kaynak: Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği (Resmî Gazete 27.11.2014/29188, değişiklikleriyle güncel metin; dayanağı 6502 sayılı Kanun'un 48. maddesi). Bu bölüm genel bilgilendirmedir, hukuki danışmanlık değildir.
XML bayiliğin maliyet kalemleri: “ücretsiz” mi?
“Ücretsiz XML bayilik” araması yaygındır. Ürünleri önceden satın almadığınız için stok maliyetiniz yoktur; ancak bir satış işini yürütmenin her zaman bazı giderleri vardır. Bunları baştan bilmek, gerçekçi bir fiyat ve bütçe kurmanızı sağlar:
| Gider | Ne zaman ödenir | Moda Yakamoz'da |
|---|---|---|
| XML bayilik ücreti | Başlangıçta | Tek seferlik; yıllık ücret yoktur |
| Satılan ürünün bayi fiyatı | Her siparişte | Perakende fiyatın %35 altı |
| Kargo ve iade kargosu | Her siparişte | Anlaşmalı Aras Kargo ile |
| Web sitesi altyapısı (kendi sitenizle satacaksanız) | Genellikle yıllık | Ayrı paket olarak sunulur |
| Pazaryeri entegrasyon programı (pazaryerinde satacaksanız) | Genellikle yıllık | Ayrı paket olarak sunulur |
| Pazaryeri komisyonu ya da ödeme kesintisi | Her satışta | Satış kanalının güncel oranı |
| Reklam | Siz karar verirsiniz | Size bağlı |
XML bayilik ücretinin tek seferlik olması, web sitesi, entegrasyon, kargo ya da komisyon giderlerinin de ücretsiz olduğu anlamına gelmez. Hangi paketin hangi gideri karşıladığını ve güncel tutarları bayilik paketleri bölümünde bulabilirsiniz.
Kimler için uygun?
- Depo kiralamadan ve stoğa para bağlamadan e-ticarete başlamak isteyenler
- İşini evden ve esnek saatlerle, ek iş olarak yürütmek isteyenler
- Pazaryerlerinde satış deneyimi olan ama ürün tedarikinde zorlananlar
- Kendi markasıyla bir web sitesi kurmak isteyen girişimciler
Uygun olmayabilir: Her ürünü elle kontrol edip özel paketleme yapmak isteyenler ve tek bir ürüne odaklanan niş markalar. Bu durumda stoklu çalışmak daha uygundur. Başlangıç bütçesini nasıl planlayacağınızı sermayesiz e-ticaret yazımızda adım adım ele aldık.
Hangi kategoride? Moda Yakamoz'un XML kataloğunda kadın ve erkek giyim ürünleri bulunur. Kadın giyimde ürün seçimi, beden tablosu ve iade yönetimini kadın giyim XML bayilik rehberimizde ayrıntılı anlattık.
Avantajları ve dikkat edilmesi gerekenler
| Avantaj | Dikkat edilmesi gereken |
|---|---|
| Ürünü önceden satın almazsınız; yalnız satılanın bayi bedelini ödersiniz | Fiyatı kargo, iade ve komisyon payıyla birlikte belirlemek |
| Binlerce ürüne tek bağlantıyla erişim | Aynı ürünü başka bayiler de satabilir; görsel, açıklama ve hizmetle fark yaratmak |
| Depo, paketleme ve kargo tedarikçide | Müşteri deneyiminiz tedarikçinin kargo hızına bağlıdır |
| Kendi marka ve barkodunuzla satış | İade akışının nasıl işlediğini önceden öğrenmek |
| Entegrasyonla birden çok kanalda satış | XML seyrek güncelleniyorsa fazla satış ve iptal riski |
Tedarikçiyle çalışmadan önce sorulacak 4 soru
Doğru tedarikçi, XML bayilikte başarının en büyük belirleyicisidir. Görüşmede en azından şu dört soruyu sorun:
- Üretici misiniz, al-sat mı yapıyorsunuz? Ürünü başka bir firmadan alıp satan tedarikçide, ürünün bir anda tedarik edilememe riski daha yüksektir.
- Stok ne sıklıkla güncelleniyor? Seyrek güncelleme fazla satış ve iptal demektir.
- Hangi saate kadar gelen sipariş aynı gün kargoya çıkıyor? Kargo hızı, mağaza puanınızı ve müşteri memnuniyetini doğrudan etkiler.
- İade nasıl işliyor ve ücret modeliniz nedir? İade ürünün kime döndüğünü, bedelin nasıl ödendiğini ve ücretin tek seferlik mi, yıllık mı, satış başına mı olduğunu öğrenin.
Moda Yakamoz'un yanıtları:
| Soru | Yanıt |
|---|---|
| Üretici mi? | Ürünlerin %90'dan fazlası kendi üretimimizdir; katalogda 3.500'den fazla ürün bulunur. |
| Stok güncelleme | Pazaryeri entegrasyonunda 5 dakikada bir. |
| Kargo saati | 12:00'ye kadar gelen sipariş aynı gün, Aras Kargo ile. |
| İade | İade edilen ürünün bayi bedeli size eksiksiz geri ödenir (ayrıntı: iadeler bölümü). |
| Ücret modeli | XML bayilik ücreti tek seferliktir; yıllık ücret yoktur. |
XML bayiliğe nasıl başlanır?
- Satış kanalınızı seçin: Kendi web siteniz, pazaryeri mağazanız ya da ikisi birden. Pazaryerinde satacaksanız Trendyol XML entegrasyonu rehberimiz ve pazaryeri entegrasyonu yazımız kurulum mantığını anlatır.
- Paketinizi belirleyin: Yalnız XML bağlantısı, hazır web sitesi ya da pazaryeri entegrasyonu. Bu paketler birbirinin üzerine eklenen kademeler değil, farklı ihtiyaçlara yönelik ayrı çözümlerdir.
- Kataloğu aktarın: XML bağlantısını sitenize ya da entegrasyon programınıza tanımlayın.
- Fiyatlamayı kurun: Bayi fiyatı + iade dahil kargo payı + komisyon + reklam + kâr payınız.
- Satışa açın ve ilk siparişleri izleyin: İlk haftalarda iade nedenlerini takip edip beden ve ürün seçiminizi buna göre ayarlayın.
Moda Yakamoz ile başlamak ister misiniz?
XML bayilik, web sitesi ve pazaryeri entegrasyonu paketlerini, neleri kapsadıklarını ve güncel ücretlerini bayilik sayfamızda karşılaştırabilir, aynı sayfadan başvurabilirsiniz.
Bayilik paketlerini inceleyin →



